Stichting Stoombaggermolen "Vooruit"

De Vooruit

In Heerenveen lag tot de zomer van 2004 de stoomemmerbaggermolen “Vooruit”.
In Veendam gebouwd bij de firma Holthuis. Naar het zich laat aanzien de allerlaatste kolengestookte baggermolen van Nederland. De vorige eigenaar was Krikke b.v. te Heerenveen.

Krikke b.v. kon en wilde de zorg voor deze baggermolen niet langer op zich nemen. De kans was daarom zeer groot dat deze baggermolen zou worden gesloopt.

De directie van VBKO (de belangenorganisatie van bedrijven werkzaam in de bagger, kust- en oever- werken) heeft echter ingezien dat dit unieke stuk maritiem erfgoed van bedrijf en techniek behouden moet worden en heeft fondsen aangeboord om dat te realiseren.

De situatie in 2005

De laatste keer dat de “Vooruit” is gebruikt was in 1991. De bemanning heeft alles in orde gemaakt opdat een volgende klus er weer mee kon worden uitgevoerd. Die volgende klus is echter nooit meer gekomen en de baggermolen heeft daarna 15 jaar stilgelegen. Er kan niet worden gezegd dat er niet naar werd omgekeken.

Er is regelmatig toezicht geweest en het vaartuig is destijds schoongehouden door het af te spuiten. De staat van onderhoud hieronder beschreven was zoals toen hij hier aankwam.Maar nadat de molen in Medemblik gekomen is, is er wel het één en ander gebeurd. Dit laat zich ondertussen dan ook goed zien.

Het nieuwe dekhuis

Exterieur

Benedendeks is het schip nog wind en waterdicht. Echter waar metaal en hout in contact met elkaar zijn hebben de elementen vrij spel gehad. Het onderste berghout is in het verleden al vervangen door een stalen stootrand, het bovenste houten berghout is grotendeels verdwenen.

De eenvoudige behuizing van de lieren is zeer slecht. Ramen, deuren en kozijnen van hout zijn allemaal zwaar aangetast evenals het staal er onder. De emmerketting is kort voor het stilleggen van de molen gereviseerd. Hieraan lijkt op schilderwerk na niet heel veel te hoeven gebeuren. De vakwerkmast en de schoren, voor de kraan op de ladderbok, is door roest sterk aangetast en kan niet meer worden gebruikt.

De schoorsteen van de stoomketel was erg slecht en is verwijderd. Een nieuw exemplaar ligt klaar om te worden gemonteerd.
Het onderwaterschip is op de werf schoongespoten en geconserveerd.

Interieur

Het is een genoegen om het binnenste van de baggermolen te betreden. Het lijkt alsof de tijd er heeft stilgestaan. Ook voor het interieur geldt dat overal uit blijkt, dat het de bedoeling was om zo weer aan de slag te kunnen. Juist deze sfeer is zo uniek en zal zoveel mogelijk worden gehandhaafd.

Het vlak van het schip is nagenoeg overal helemaal droog. De wanden zijn in de lijnolie of menie gezet en over het algemeen wel redelijk. Toch is op sommige plaatsen duidelijk dat de tijd niet heeft stilgestaan. Op enkele plaatsen is de huid flink aangeroest, m.n. onder patrijspoorten. Een aantal klinknagels van de huid zijn dichtgelast.

De stoomketel lijkt aan de binnenzijde redelijk. De wand is enigszins vet en op sommige plaatsen is een intering waar te nemen. Uitwendig is met name op het achterfront corrosie aangetroffen die verdere aandacht vraagt. Alle appendages zijn aanwezig. In 1980 heeft de ketel een grote ketel inspectie gehad en is voor onbepaalde tijd goedgekeurd. De ketel is voor het laatst in 1991 onder stoom geweest. Het ketelboek is ingeleverd bij het stoomwezen. De verwachting is dat een normale periodieke keuring voldoende is om hem weer onder stoom te krijgen.

De machine is licht roestig op de blanke delen. Het mag een wonder heten dat alle kleine onderdelen zoals de druppelsmeerpotten nog aanwezig en in goede staat zijn. De technische staat hebben we verder niet vast kunnen stellen.

Nieuwe opbouw van het dak

De laatste tocht van de "VOORUIT"

Stoombaggermolen De Vooruit

Fotogalerij